Á ferðum mínum um Reykjavík í gær hitti ég náunga sem fór að segja mér frá manni sem bjó í hjólhýsi við íslenskt stöðuvatn. Þetta var stutt saga en í höfðinu á mér komu strax upp tvær myndir. Sú fyrri á upphaf sitt í bók eftir Gyrði Elíasson sem ég las fyrir löngu um málara sem bjó í hjólhýsi í hjólhýsahverfi. Sagan situr enn í mér þótt langt sé síðan ég las hana og ég man satt að segja ekki hvað bókin heitir. Hin myndin sem birtist mér í hugskotssjónum mínum var af gamla heimspekikennaranum mínum, Arnóri Hannibalssyni.
Þarna birtist innra með mér Arnór þar sem hann stóð við kennarapúltið í Aðalbyggingu háskólans þegar ég var á fyrsta ári háskólanáms. Hann flutti langar lærðar einræður sem átti að undirbúa okkur nemendurna fyrir próf í heimspekilegum forspjallsvísindum. Arnór hafði líklega ekki áhuga á hinum þögla hópi nýnema sem sat hjá honum inni í kennslustofunni í Aðalbyggingu Háskóla Íslands. Hann talaði ekki við okkur, miklu frekar framhjá okkur eða yfir. Að minnsta kosti var tal hans ofar mínum skilningi. Ég greip varla orð af því sem hann sagði enda hafði ég engar forsendur til þess. Ég hafði enga bakgrunnsþekkingu í heimspeki og vissi ekkert í minn haus. Þar að auki lá Arnóri óvenju lágt rómur, röddin var klemmd eins og eitthvað sæti fast í hálsinum á honum. Til að gera illt verra stóð hann oft út við glugga kennslustofunnar, horfði í átt að Norræna húsinu á meðan hann talaði eða stóð með bakið í okkur nemendurna og skrifaði eitt og eitt orð á kennaratöfluna. Af og til sneri hann sér þó að nemendum og mér fannst hann þá gjóta sínum fráneygu augum á mig. Það fór um mig því ég var viss um að hann sæi í gegnum mig og alla vankunnáttu mína.
Þennan vetur varð námskeiðið heimspekileg forspjallsvísindi mín nýja martröð. Á mig sóttu hræðilegar áhyggjur; ég var viss um að ég ætti aldrei eftir að standast prófið. Að falla á námskeiði var bein atlaga að sjálfsmynd minni; fall hins samviskusama námsmanns. Ég hafði aldrei á ævinni fallið á prófi og nú var prófið í heimspekinni orðið stærsta ógn við tilveru mína. Arnór boðaði nær vikulega að kennslubókin sem hann hafði skrifað eða var að skrifa fyrir námskeiðið væri á leið í Bóksölu stúdenta. Í mínum huga var bókin bjargtaug mín. Ef ég fengi bókina og gæti lesið um það sem Arnór tuldraði við töfluna þá gæti ég skilið og þar með náð prófinu. En bókin kom ekki. Viku eftir viku mætti ég í Bóksölu stúdenta og spurði eftir heimspekibók prófessorsins. „Nei, bókin var því miður ekki komin.“ Það leið að prófi og áhyggjur mínar uxu. (Ég vakna enn um nætur upp frá samskonar draumi og mig dreymdi svo oft þennan vetur; að ég væri ólesin á leið í próf þar sem ég kunni ekki neitt.)
Mér fannst allt dularfullt við þennan aldna kennara minn í heimspeki. Hann var vinsamlegur en myndaði alls ekkert samband við neina af nemendum sínum. Í frímínútum heyrði ég samnemendur mína skiptast á sögum um Arnór sem ég vissi ekki hvort að voru sannar eða hvort þær voru hreinn uppspuni. Ein sagan sem ég heyrði heillaði mig mjög. Hún snerist um Arnór og bústað hans í Volkswagen rúgbrauðbíl upp við Rauðavatn. Í þessum sendibíl átti Arnór að lifa og starfa, aleinn og langt frá öðru fólki. Bíllinn var hlaðinn bókum og svo þungur að Arnór hafði gefist upp á að reyna að mjaka bílnum af stað og flytja sig um set. Guli Volkswagen rúgbrauðbíllinn, sem var heimili heimspekingsins, sat fastur undir hlassi sínu og honum yrði ekki þokað. Oft þennan vetur, þegar kalt var í veðri, varð mér hugsað til heimspekikennara míns skjálfandi úr kulda inni á milli bókastaflanna þar sem naprir vindar frá Rauðavatni vögguðu þessu litla hýbýli hans.
En kennslubókin kom aldrei á meðan ég stundaði nám í heimspekilegum forspjallsvísindum. Ég náði prófi, en það var ekki vegna þess að ég kunni námsefnið. Allt annað bjargaði mér; mínir sístarfandi verndarenglar og örlátur prófdómari.
Arnór og bústaður hans við vatn sat í mér og í fyrra skrifaði ég bók sem ég kallaði Hin útvalda. Þetta var glæpasaga eða saga um glæp og lögreglumanninn sem reyndi að upplýsa glæpinn. Í henni var ein aukapersóna sem bjó í bíl fullum af bókum og byggði ég hana á Arnóri Hannibalssyni. Mér fannst sérstaklega skemmtilegt að skrifa um þessa persónu jafnvel þó að hún léki ekki stórt hlutverk í framvindu bókarinnar. Þótt ég hefði sjálfur verið nokkuð ánægður með bókina var allt frekar misheppnað við útgáfuna. Eða að minnsta kosti náði bókin aldrei flugi á hinum íslenska jólabókamarkaði og dó hún fremur hröðum dauðdaga. Eiginlega má segja að aldauði bókarinnar, eða sjálft dauðastuðið hafi komið á afmælisdegi mínum, þann 15. nóvember, þegar Þorgeir gagnrýnandi Kiljunnar, sagði á opinberum vettvangi bókina „ágætis lesningu en heldur gleymanlega“. Lauk þar með lífi bókarinnar á sölumarkaðinum. Mig hafði dreymt um að Hin útvalda næði meira flugi en ég var ánægður með að koma Arnóri og bílnum hans inn í söguna þótt það nægði ekki til að heilla einn af aðalbókadómurum landsins og því fór sem fór.
ps. Nú man ég allt í einu að bókin hans Gyrðis um málarann sem býr í hjólhýsi heitir Sandárbókin.