Stundum sakna ég þess að ekki eru opinberuð fleiri tíðindi úr heimi bókmenntanna; það er eins og ekkert gerist, eins og kyrrstaðan sé alger. Ég er sólginn í skemmtilegar fréttir úr bókaheimum. Ég fletti blöðum, skoða tímarit, les vefsíður en sjaldan finnst mér ég lesa um að eitthvað markvert sé að gerast. En ég neita samt að trúa því að engin tíðindi sé frá bókmenntavígstöðvunum. Kannski er vandinn sá að enginn segir frá því sem er að frétta? Eða gæti verið að þær fáu frásagnir sem ég þó rekst á veki bara ekki nægan áhuga hjá mér?
Man ég eftir einhverjum nýlegum tíðindum frá Íslandi? Ef ég met það rétt héðan úr minni löngu útlegð þá teljast það kannski helstu bókmenntatíðindin að skáldið Gyrðir Elíasson hélt óvænta, en kannski tímabæra, myndlistarsýningu. Hann náði að laða til sín á opnun sýningarinnar helstu fyrirmenni íslenska bókageirans. Skyndilega er Gyrðir orðinn eftirlæti allra. Það eru ekki mörg ár síðan hann var næstum gleymdur – eins og virðist vera ófrávíkjanleg örlög flestra rithöfunda – og verk hans þóttu ekki sæta miklum tíðindum. Bækur Gyrðis komu út, þeim var dreift í bókabúðir, gangrýnendur sögðu álit sitt að vísu hálf annars hugar og fálætið var alláberandi.
En svo snúast vindarnir og ljóðabækurnar tvær eftir Gyrði sem komu út fyrir síðustu jól (Dulstirni og Meðan glerið sefur) hlutu einkar hlýjar móttökur bæði hjá aðalgagnrýnendum íslenskra bókmennta, hjá lesendum og allt upplagið seldist. Til að kóróna þennan einstaka áhuga og hlýhug sem Gyrðir nýtur um þessar mundir tóku forsvarsmenn Pennans (bóksala) sig til og stuðluðu að því á einhvern hátt að uppseldu ljóðabækurnar tvær voru prentaðar að nýju eftir áramót og var það tryggt að þær fengju konunglega uppstillingu í bókabúðum bóksalans.
Ég hugsaði um þetta á meðan ég skoðaði nýjan lista yfir tilnefndar bækur til hinna alþjóðlegu verðlauna, The International Bookerprize. Í gær eða fyrradag var tilkynnt hvaða sex bækur keppa um þessa miklu upphefð að hljóta alþjóðleg Bookerverðlaun árið 2024. Einu sinni á ári eru bækur sem þýddar eru á enska tungu verðlaunaðar og einnig þýðendur þeirra. Ég hafði fengið þá flugu í höfuðið að Auður Ava eða Fríða Ísberg hefðu verið á fimmtánbókalistanum (long-list) en það var víst einhver misskilningur hjá mér. Hvorki Auði né Fríðu er þar að finna.
Fordæmi eru fyrir því að sjálf Nóbelsverðlaunin í bókmenntum lendi hjá handhafa alþjóðlegu Booker-verðlaunanna. Olga Tokarczuk, pólski rithöfundurinn, hlaut bæði Bookerverðlaunin og Nóbelsverðlaunin árið 2018 fyrir bókina Bieguni (Flights á ensku). Olga skrifaði þessa bók árið 2008 en sagan var ekki þýdd á ensku fyrr en árið 2018, það er að segja hennar mikla verðlaunaár.
Sú bók sem þykir líklegust til að vinna alþjóðlegu Bookerverðlaunin í ár er Kairos eftir þýska rithöfundinn Jenny Erpenbeck og hefur Jenny þegar verið orðuð við Nóbelsverðlaunin þótt hún sé fremur ung í skilningi Nóbelsverðlaunanefndarinnar. Hún er fædd árið 1967.
PS. Eftir að ég hafði skrifað þessar línur hér að ofan rakst ég á stórskemmtilega umfjöllun Ármanns Jakobssonar á lestri sínum á nýrri bók kanadíska skáldsins Anne Carson sem heitir Wrong Noma. Lestur minn á grein Ármanns fékk mig að minnsta kosti til finna fyrir óþægilega sterkri þörf til að lesa bókina Wrong Noma.