Í dag hafði ég ráðgert að keyra til Reykjavíkur þar sem ég á hádegisfund með nokkrum velvöldum einstaklingum. Fundurinn verður haldinn í námunda við bókabúð Forlagsins og því hafði ég ráðgert að kaupa bók Alice Munro, Lífið að leysa í þýðingu Silju Aðalsteinsdóttur. Ég hef lesið nokkrar sögur eftir þennan mikla meistara smásögunnar og þó hef ég ekki alltaf getað tengt mig við frásagnir hennar þótt ég hafi lagt mig fram. Það var fyrst og fremst ein saga eftir Alice Munro sem ég heillaðist af: To Reach Japan sem að ég held að sé þýdd af Silju í þessar einu bók sem er fáanleg á íslensku.

Mitt í þessum hugleiðingum mínum um bókakaupin og löngun mína að lesa Alice Munro á íslensku – ég er nokkuð viss um að þýðing Silju er  góð – barst sú óvænta frétt frá Bandaríkjunum að dóttir Alice Munro, Andrea Robin Skinner, sáir efasemdum um innlifunarhæfni höfundarins sem hingað til hefur verið talið hennar mikla aðalsmerki í langri ritgerð sem hún birtir í kanadíska dagblaðinu Toronto Star.

„Elsku mamma,“ þannig  hefst bréf sem Andrea ritaði til Alice Munro árið 1992. „Þú skalt byrja á að finna stað þar sem þú getur lesið þetta bréf í einrúmi … Í 16 ár hef ég haldið því leyndu að Gerry (Gerald Fremlin seinni eiginmaður Alice Munro og stjúpfaðir Andrea) misnotaði mig kynferðislega þegar ég var 9 ára. Ég hef allt mitt líf óttast það að þú mundir álasa mér fyrir það sem gerðist.“

Í ritgerðinni vitnar  Andra Skinner  í bréfið sem hún sendi móður sinni og lýsir hinni kynferðislegu misnotkun sem hún var beitt af stjúpföður sínum. Bréfið skrifaði Andrea fyrst þegar hún var 26 ára gömul eftir að hún hafði lesið sögu eftir mömmu sína þar sem höfundurinn lýsir á samúðarfullan hátt líðan konu sem verður fyrir misnotkun af stjúpföður sínum. Hún hélt að bréfið mundi breyta öllu. Ritgerðina sagðist Andrea birta til að gefa dýpri mynd af persónu móður sinnar sem alltaf hefur verið hyllt fyrir ríkt sálfræðilegt innsæi og skrifað frægar smásögur um líf kvenna, þöggun og fjölskylduleyndarmál.

En bréfið hafði ekki tilætluð áhrif. Samkvæmt ritgerð Andrea Skinner brást Alice Munro við upplýsingunum eins og maðurinn hennar hefði verið henni ótrúr og sýndi dóttur sinni enga samúð sem fórnarlamb misgjörða stjúpföðurins. Alice Munro yfirgaf mann sinn eftir að hafa lesið bréfið en tók aftur upp samband sitt við hann ekki löngu síðar og voru þau gift þar til Gerald Fremlin dó árið 2013.

Andrea Skinner segir að Alice Munro hefði útskýrt viðbrögð sín með að alltof langur tími hafi liðið þar til hún fékk að vita um misgjörðir eiginmannsins, hún elskaði hann of heitt og það var hin kvenfjandsamlega menning sem hefði ætlast til þess af henni að hún fórnaði eigin þörfum fyrir börn sín og til að bæta fyrir misgjörðir eiginmannsins. „Hún hnikaði ekki þeirri skoðun sinni að það sem gerðist milli mín og stjúpföður míns kæmi henni ekkert við,“ sagði Andrea Skinner.

Leyndarmálinu var haldið innan veggja fjölskyldunnar og þótt stjúpfaðirinn hefði skrifað bréf til raunverulegs föður Andrea Skinner þar sem hann viðurkenndi misgjörðir sínar og líkti 9 ára gamalli stjúpdóttur sinni við Lolitu, skáldsaganapersónu Vladimir Nabokovs í samnefndri skálsögu. Gerald Fremlin hótaði í bréfinu að gera opinberar ljósmyndir sem hann hafði tekið af stjúpdóttur sinni sem átti að afhjúpa það sem gekk á á milli þeirra. Meðal ljósmyndanna var mynd af Andrea í nærbuxum Geralds.

Það var ekki fyrr en árið 2005 að Andrea Skinner kærði málið til lögreglunnar. Þá var Gerald Fremlin orðinn 80 ára. Hann játaði á sig sök og var dæmdur í tveggja ára skilorðsbundið fangelsi.

Alice Munro hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 2013 en hún lést í maí árið 2024, 92 ára gömul en hún hafði þjáðst af Alzheimer sjúkdómnum í að minnsta kosti 12 ár.