Espergærde. Maðurinn í köflóttu skyrtunni.

Í dag þegar sólin skín svona bjart og ég hef átt spjall við mann í þykkri köflóttri skyrtu sem hælir sjálfum sér fyrir að hafa verið einn af aðalmönnunum í hreyfingu sem stofnuð var í kringum 1970 og barðist gegn tölvuvæðingu – sem honum finnst enn göfugt baráttumál – verður mér hugsað til annarra baráttumanna; hinna íslensku rithöfunda og andúð þeirra á stafrænni bóksölu. Ég sé ákveðna samsvörun í hugmyndum hins íslenska bókabransa um stafrænar útgáfur bókmennta og hugmynda þessa aldraða manns í þykku, köflóttu skyrtunni um tölvuvæðingu. En ég vil byrja á að lýsa því yfir að ég er óskaplega glaður að eiga tölvu. Maður veit aldrei, kannski hefði líf mitt orðið enn betra ef engar tölvur hefðu komið í heiminn, það veit ég auðvitað ekkert um, en ég er bara glaður að geta nýtt mér tölvuna mína, MacBookAir frá árinu 2015. Mörg verkefni hef ég leyst á léttri hátt með tölvu en án hennar. Það segir þó ekkert um hið svokallaða hamingjustig mitt.

En það sem ég vildi sagt hafa og er mikilvægasta mál dagsins. Í gær las ég frétt um að næststærsta forlag Danmerkur L&R hafði sent út yfirlýsingu um að á næstu tveimur árum væru þau á forlaginu neydd til að bæta við 40 nýjum starfsmönnum. Allt gengur glimrandi vel í bókabransanum hér í DK. Kannski ætti ég bara að sækja um starf hjá L&R og fara að vinna eins og almennilegur maður frá 8 til 16, fá mánaðarlaun og 4 vikna sumarfrí.

2020 hefur verið sérstaklega gott bókaár – bæði fyrir stafrænar bækur (rafbækur og hljóðbækur) og hinar prentuðu – og það skapar frjóan jarðveg fyrir metnaðarfullu áætlanir L&R. Forlagið hefur nefnilega algjörlega veðjað á hina stafrænu útgáfu þar er árlegur vöxtur um það bil 20% og hefur veirufaraldurinn bara knúið þessa þróun enn hraðar áfram.

L&R rekur undirforlagið Saga sem sérhæfir sig í að kaupa bak-katalóga (gamlar útgáfur) höfunda eins og Agöthu Christie, Wilbur Smith, Barböru Cartland og fleiri og fleiri og gefur þessa höfunda út bæði á hljóðbókum og rafbókum og á fjölmörgum tungumálum t.d. á rússnesku, hollensku, tyrknesku, arabísku, swahili og hindi. Og á þessu ári ná Saga menn að bjóða lesendum sínum upp á 100.000 stafræn verk og lesendurnir eru margar milljónir.

Bókabransinn hér í DK hefur tekið þessari nýju útgáfuaðferð opnum örmum og sér möguleika í hverju horni. Æ fleiri lesendur sækja í bókmenntir með því að hlusta eða lesa á skjá. En á sama tíma og þessi hraðfara þróun á sér stað í Danmörku heyrir maður því miður hávært væl, svartsýnismuldur og bölmóð frá Íslandi. Sérstaklega er leiðinlegt að hlusta á suma rithöfunda sem sjá þessari stafrænu þróun allt til foráttu. Í stað þess að fagna þróuninni, vinna að því að gera stafræna útgáfu bóka vinsæla og gjöfula, fá fleiri lesendur, fara áberandi íslenskir rithöfundar í skotgrafir og sjá litla möguleika í útgáfu á þessu nýja formi. Þetta minnti mig á manninn í þykku, köflóttu skyrtunni sem var svo gífurlega mikið á móti tölvuvæðingunni.

Umræðan á Íslandi snýst að mestu um að útlend öfl (sænska Storytel) séu að reyna að svindla á fátækum höfundum frá litla Íslandi með því að bjóða lesendum aðgang að bókunum á rafrænu formi gegn greiðslu sem rennur að mestu í vasa sænsku svindlarana. Ég hefði haldið að upphæð greiðslunnar sem rennur til höfunda hlyti að vera samkomulagsatriði; hvert er söluverð hinnar rafrænu útgáfu og hver er réttmætur hlutur höfundarins? En svona hljóðaði frétt í vefritinu Kjarnanum fyrr á árinu. „Bjarni M. Bjarnason rithöfundur og stjórnarmaður í Rithöfundasambandi Íslands segir að eldsneytið sem knýi veldi Storytel áfram séu peningarnir sem rithöfundar fái ekki lengur fyrir verk sín.“ Gamli, sorry Gráni.