Fyrsti vinnudagur í Hvalfirði og ég hef í hyggju (ef maður má nota svo hátíðlegt orðalag) að beita sama módeli og ég styðst við þegar ég er í vinnubúðum í París; nota sama afkastamælikvarða, sömu afkastamarkmið, sama vinnutakt og sömu einbeitni. Í dag er mánudagur og ekki kemst ég á kaffihús eins og í París til að byrja morguninn og því verð ég að láta mér nægja mitt langa borð hér í borðstofunni, ristaða brauðið úr hvítu ristavélinni og kaffið úr svörtu kaffivélinni minni. Satt að segja er kaffið betra hér en hjá Parísar-hipsterunum. Og þar að auki er tónlistin að mínu skapi hér. Það er Rosemary Standley sem leikur og syngur fyrir mig þessa stundina. En afkastamarkmiðin eru nákvæmlega þau sömu.
Ég varð fyrir smá uppljómun í morgun þegar ég las fyrir tilviljun grein eftir Þór Sigfússon þar sem hann fjallar um fyrirbæri sem ég þekkti ekki og kallast Sjávarklasinn sem er til húsa í gamalli skemmu niður við höfnina í Reykjavík. Markmiðið með Sjávarklasanum er að safna saman fyrirtækjum sem starfa við sjávarútveg og „leysa úr læðingi byltingu í nýsköpun með að safna hópi frumkvöðla og fyrirtækja á einn stað, í húsi sem helgað er því að finna áhugaverð tækifæri tengd sjávarútvegi.“ Nú er Sjávarklasinn „heimili um 70 fyrirtækja sem framleiða allt frá snyrtivörum og heilsudrykkjum yfir í hugbúnað og fiskeldistæki.“
Þegar ég las þetta komst ég ekki hjá því að setja áhuga minn á eflingu bókmennta inn í þessa jöfnu. Er hægt að beita sömu aðferð til að leysa úr læðingi byltingu í lífi bókaútgáfu, bóksölu, bóklestri með því að safna saman hópi frumkvöðla og fyrirtækja í bókaútgáfu á einn stað? Á Bræðraborgarstíg er nú laust húsnæðið milli bókaútgáfunnar Benedikts og Forlagsins og hafði ég séð fyrir mér að þar gætu minni forlög eins og t.d. Angústúra, Una, AM-Forlag, Pegasus … komið sér fyrir, kannski væri hægt að búa til litla bóksölu … lítið kaffihús …. Ég kom einu sinni inn í bókabúð í Tókýó þar sem gluggaveggur skildi að bókforlag og bókabúð þannig að forlagsstarfsmennirnir unnu fyrir opnum tjöldum á meðan fólk keypti bækur sem þeir höfðu átt þátt í að búa til. Mér þótti það svolítið flott. Ef til vill er hugmyndin um samlag bókaforlaga vitlaus en ég get ekki að því gert að hugsa um hvernig hægt er að fá meira stuð inn í íslenska bókaútgáfu.
Félag íslenskra bókaútgefenda hélt aðalfund í mánuðinum. Mér var sagt að á göngum og minni hópum hefði mönnum verið nokkuð tíðrætt um stöðu bókaforlaga á Íslandi þar sem sjálft forystuforlagið sýndi töluverð veikleikamerki; það væri ekki lengur eins sýnilegt á markaðinum, stefnan væri óskýr og rekstrarafkoman væri slakari en hingað til. Ekki veit ég hvort fundarmenn hafa eitthvað fyrir sér í þessu en það væri áfall fyrir íslenska bókaútgáfu ef rétt er að öflugasta forlag landsins hafi ekki lengur burði til að sinna forystuhlutverki sínu. Stærsti eigandi Forlagins er eignarhaldsfélag Máls og menningar, sem er nokkuð óljós félagsskapur en hefur aðeins eitt markmið að stunda útgáfu á „góðum bókum“. Enginn á eignarhaldsfélagið heldur á það sig sjálft. Ef til vill liggur vandi Forlagsins þar að eigandinn, sem hefur gott eitt að leiðarljósi, er ekki virkur og sterkur þátttakandi í rekstri útgáfufyrirtækisins. En hvað veit ég sem sit bara hérna í kyrrðinni í Hvalfirði og velti vöngum yfir einhverju sem ég hef ekki svo mikið vit á.
Nú sný ég mér að vinnu. Yo!
Skýr greining á vanda M&M, að mínu viti, og enn betri er ídean um forlagakollegíum á Brbst. Það gæti hresst upp á „óvininn“, einsog hann var stundum kallaður, að síðar meir yrðu veggir molaðir og risi brauðfótanna (of mikið gefið út af litríkum bókum um smákökur og sætabrauð) fengi skjól í hlýju smávina fagurra og tækifæri til að nema af þeim nokkuð af hógværðinni sem best er meðalið til að komast af. kv. u