Ritnefnd Kaktussins hefur alltaf verið fremur heilluð af hrakfallasögum rithöfunda sem hafa í áraraðir reynt að fá skrif sín útgefin í bók. Það mun víst um það bil vera jafnerfitt að smjúga í gegnum nálarauga forlaganna og fá skáldskap sinn útgefinn og að fá stóra lottóvinninginn í Víkingalottói.
Í Danmörku hefur í marga áratugi þótt fínast að koma út hjá hinu stóra Gyldendal-forlagi. Þangað berast árlega 2000 óumbeðin handrit og um það 5 af þessum handritum enda með að koma út sem prentaðar bækur.
Fyrir stuttu sagði ung kona frá raunum sínum og sigrum á síðum breska stórblaðsins The Guardian. Sögu sína sagði hún til að hylla hina látnu skáldkonu Hillary Mantel en einmitt í dag, 22. september eru tvö ár síðan hún dó.
Sem sagt. Árið 2007 fékk ung kona sem dreymdi svo heitt um að verða rithöfundur höfnunarbréf númer 43 frá breskum umboðsmanni. Í Englandi og víðar eru það umboðsmenn sem taka að sér höfunda og sjá um að selja verk þeirra til forlaga og annast auk þess samningagerð við forlög (fyrirframgreiðslur, höfundalaunaprósentur, gildistíma …) Á þessum tíma (árið 2007) þurfti alltaf að senda útprentaða þrjá kafla verksins sem höfundi langaði að fá gefið út, persónulegt bréf til umboðsmannsins, útdrátt, frímerkt umslag svo hægt væri að senda höfnunarbréf og fylgigögn til baka.
Þrátt fyrir þessa dapurlegu niðurstöðu að höfnunarbréfin komu í stríðum straumum til hins verðandi rithöfundar var hún furðu bjartsýn. Umboðsmaður númer 44 hafði nefnilega sama daga og höfnunarbréf númer 43 barst höfundinum svarað henni með afar vinsamlegu bréfi og bað um að hún sendi sér alla kafla handritsins til yfirlesturs. Auk þess fór umboðsmaðurinn fram á að hún leitaði ekki til annarra umboðsmanna á meðan hann læsi yfir handritið. Unga konan var afar bjartsýn á að nú væri komið að því að hún fengi loks draum sinn uppfylltan og bók hennar yrði gefin út.
Nokkrar vikur liðu og svo kom höfnunarbréf númer 44 með póstinum frá hinum vinsamlega umboðsmanni og það varð mikið áfall. Höfnunin hafði svo miklu dýpri áhrif á hana en allar hinar 43 hafnanir höfðu haft á hana. Í umslaginu lá handritið að skáldsögunni sem hún hafði skrifað ásamt kurteislega orðuðu höfnunarbréfi, „kærar þakkir þetta var fína handrit, en nei takk.“
En það var einmitt Hillary sem tók að sér þessa ungu konu sem dreymdi um að verða rithöfundur og hjálpaði henni næstu 15 árin. Það var Hillary sem gerði henni mögulegt að skrifa og fá tvær bækur útgefnar. Í grein sinni sem unga konan birti í The Guardian vill hún koma þeim ráðum sem Hillary Mantel gaf ungu konunni áfram:
„Þú skalt alltaf vita hvernig sagan þín endar áður en þú byrjar að skrifa.“
„Skrifaðu ófrávíkjanlega á hverjum degi.“
„Elskaðu lesendur þína og elskaðu kettina þína.“
„Að vanda sig til að skrifa góðan texta og sannan skiptir miklu meira máli en að skrifa mikið.“
„Við endursegjum ekki hið liðna heldur endursköpum við liðna atburði.“
„Allar hugmyndir eiga sinn tíma. Oft þurfa að líða mörg ár þar til maður er orðinn nógu þroskaður til að miðla ákveðinni hugmynd.“
„Stattu með sjálfri þér. Hafðu hugrekki til að fylgja sannfæringu þinni.“
Kæri Kaktus, vér mótmælum því harðlega að enginn á Íslandi þekki til Hillary Mantel og hennar brilljant sögudoðranta. Þar með er ekki sagt að hún hafi haft rétt fyrir sér um að höfundur þurfi alltaf að vita hvernig verkið endar. En það er sennilega einfaldara þegar skáldsagan er byggð á sögulegum staðreyndum.
Með vinsemd og virðingu
takk kærlega fyrir athugasemdina. Hillary Mantel er ekki gefin út á Íslandi en væntanlega hafa einhverjir á Íslandi lesið hinar sögulegu snilldarverk hennar. Og kannski er hún þekktari á Íslandi en ritnefndin hafði haldið. Ef svo er raunin kemur menningaráhugi Íslendinga Kaktusnum skemmtilega á óvart.