Hve oft á ævi minni hef ég ekki fengið spurninguna: „Við hvað starfið þér?“ Í mörg ár gat ég svarað með töluverðu stolti: „Ég er útgefandi.“ Oftar en ekki – ef ég ferðaðist utan 101 Reykjavík – var ég spurður: „Útgefandi? Hvað er það með leyfi?“ Og ég svaraði jafn stoltur og áður: „Já, ég gef út bækur. Sé um að koma bókum rithöfunda á framfæri.“ Oftast var horft á mig með undrun og ég gat lesið á svip viðmælenda að þeir skildu ekki alveg hlutverk mitt í lífinu. „Meinið þér prentari, eruð þér prentari?“

Ég rifja þetta upp hér því að í gærkvöldi sat ég í óvenju skemmtilegu kvöldhófi þar sem samankominn var hópur fólks sem vissi vel hvað forleggjari eða útgefandi var og taldi sig vita hvert hlutverk hans var í lífinu. En jafnframt var rætt  í þessum góða hóp fram og til baka hver sé staða íslenskra forlaga, forleggjara, höfunda, prentara og jafnvel lesenda.

Það kom fram sú athyglisverða skoðun að nú til dags væru bókaforlög ekkert annað en útvíkkuð ljósritunarstofa eða prentþjónusta. Bókaforlag er fyrirtæki sem sér um frágang handrita til prentunar, aflar prenttilboða og miðlar góðum bókahönnuðum. Í dag hafa flest útgáfufélög á Íslandi  úthýst því sem fyrr á tímum var stærsta hlutverk forleggjara; að koma bókum á framfæri, kynna bækur og fá bækurnar til lesenda. Nú þykir sjálfsagt að höfundar sjá sjálfir að mestu um kynningu bóka sinna með því að vera duglegir á samfélagsmiðlum, koma fram á sem flestum stöðum, jafnvel hafa samband við fjölmiðla til að fá viðtöl og sjá um að selja bækur sínar. Sú saga var sögð af nokkrum höfundum að þótt þeir séu ekki í efstu sætum metsölulista bókabúðanna seljast bækur þeirra í bílförmum í gegnum sölu-kanal höfundanna sjálfra. Salan ekki skráð inn í sölutölur bókabúða og koma því ekki fram á bóksölulistum. Að vísu eru sumir höfundar svo snjallir að þeir semja við bókabúðir um að kaupa eigin bækur með ríflegum afslætti (jafnvel því verði sem forlögin selja bækur til höfunda sinna) og selja sjálfir. Þannig komast þeir bæði á metsölulista (sem þykir gott markaðstæki; „vinsælar bækur eru vinsælar af því að þær eru svo vinsælar“) og hafa tekjur af bóksölu.

Þessi nýja tilhögun hentar ekki öllum rithöfundum. Sumir veigra sér við því að hampa eigin bókum á þeim vettvangi sem nú er tiltækur höfundum. En í neyð sinni hafa þó flestir gengist inn á þetta nýja hlutverk. Rithöfundarnir hafa því fengið stærra hlutverk í lífkeðju bókanna: Þeir skrifa bækurnar sínar, þeir kynna bækur sínar, þeir selja bækur sínar og í sumum tilvikum eru þeir líka einu lesendur bóka sinna.