Nú berast Kaktusnum þau tíðindi úr heimi íslensks bókmenntalífs að sameining bókaforlagsins Benedikts og Unu útgáfuhúss virðist ætla að verða nokkuð framfaraskref.  Fleiri en einn og fleiri en tveir hafa haft orð á þessu við ritstjórn Kaktussins. Framfararskref? Hvernig og fyrir hvern, gætu lesendur Kaktussins spurt. Forlögin tvö eru sem sagt sameinuð undir hatti Benedikts og Einar Kári Jóhannsson sem var aðalsprauta Unu er kominn til starfa hjá Benedikt á Melhaganum. Starfsemi Unu útgáfuhúss hefur verið lögð niður.

Undanfarin ár hefur Una verið það forlag sem margir ungir rithöfundar hafa hvað helst sóst eftir að vinna með. Undir hatti Unu hafa hinir efnilegu rithöfundar María Elísabet Bragadóttir, Arndís Lóa Magnúsdóttir og Tómas Ævar Ólafsson (og fleiri) komið út og þau flytja sig væntanlega yfir til Benedikts. Þótt Una hafi aldrei náð miklu flugi hvorki í sölu bóka né í bókmenntasprelli hefur fyrirtækið vaxið nokkuð undanfarin ár. Forlagið sem var stofnað árið 2018 tókst að auka veltu sína úr 250.000 krónum á fyrsta starfsári upp í 11.000.000 árið 2021 og fjölga útgáfuverkum nokkuð á hverju ári. En Una hefur samt sem áður aldrei náð að leika stórt hlutverk á bókamarkaðinum.

Benedikt hefur hingað til verið meira eða minna „one man show“ (sýning eins manns)  þar sem Guðrún Vilmundardóttir er forleggjari, eigandi og verið í forsvari fyrir útgáfuna. Þótt Guðrún hafi oftast ein borið hitan og þungan af forlagsstarfsseminni hefur Benedikt samt verið sterk rödd í íslensku bókmenntalífi. Forlagið hefur bæði sýnt bókmenntalegan metnað í útgáfunni og gefið út söluhöfunda eins og Auði Ólafsdóttur, Jón Kalman og Sigríði Hagalín. Árið 2022 náði forlagið að velta nærri 100 milljónum.

Sameiningin hefur ekki hin stóru efnahagsleg áhrif á rekstur Benedikts en hefur því meiri menningarlega þýðingu fyrir stöðu forlagsins á bókamarkaðinum. Öll forlög dreymir um að laða til sín ungar og ferskar raddir; finna fyrir endurnýjun og lífi, í stað þess að hjakka í því að gefa út sömu höfundana ár eftir ár (eða annað hvert ár). Þar liggur framlag Unu til sameiningarinnar. Eins er um það talað að sjálfur EInar Kári sé góður ritstjóri og lyfti Benedikt nokkuð á því sviði með kunnáttu sinni og hæfni. Nú er spurt: Breytir þetta valdahlutföllum íslenskrar bókaútgáfu? Yfirtekur Benedikt leiðandi stöðu markaðarins af Forlaginu sem hikar við að sýna nýja takta þrátt fyrir breytingar á yfirstjórn? Sigþrúður Gunnarsdóttir tók við stöðu framkvæmdastjóra hjá Forlaginu af Agli Erni, hinum margreynda forlagsmanni. Einnig hefur verið ráðinn nýr markaðssérfræðingur sem  leiðir markaðsskrifstofuna. Segist einn af heimildarmönnum Kaktussins bíða með öndina í hálsinum eftir að Forlagið blási í lúðra og tendri þá flugeldasýningu sem heimildarmaðurinn telur sig hafa innanbúðarvitneskju um að nýir stjórnendur hafi – þrátt fyrir hið lygna yfirborð – undirbúið á bak við tjöldin í nokkra mánuði. „Maður skal ekki láta glepjast af hinni passívu þögn. Forlagið er hús leyndarmálanna.“

Hin stórtíðindin af íslenska bókamarkaðinum koma hvorki meira né minna en frá Kársnesi í Kópavogi. Því þaðan berst ómur frá nýrri forlagsskrifstofu Bjarts og Veraldar. Það hefur víst verið gamall draumur forleggjarans Péturs Más að sameina útgáfuskrifstofu og bókalager forlagsins. Þannig að öll starfsemin sé undir einu þaki. Það þak er víst  vestast á Kársnesinu í einu af iðnaðarhverfum Kópavogs. Forlagið fluttist sem sagt úr íbúðarhúsnæðinu á Víðmel (sem þótti ekki sérlega kynþokkafullt forlagshúsnæði) yfir í ennþá kynlausara húsnæði í Kópavogi. Sumum finnst staðsetning forlagsskrifstofu kannski ekki mikilvæg. Af heimildarmönnum Kaktussins má skilja að það sé stórkostlegur misskilningur. Á sínum tíma fór ekki framhjá neinum hversu góð staðsetning Máls og menningar var á Laugaveginum og hversu vonlaus flutningurinn til Suðurlandsbrautar var fyrir útgáfuna og hvaða afleiðingar það hafði í för með sér. Áran í kringum MM breyttist við flutninginn úr því að vera forlag í „andans iðunni miðri“ yfir í að vera hluti af andlausu skrifstofulandslagi Suðurlandsbrautar þar sem „meginstarfsemin virtist stundum felast í því að berjast í bönkum,“ eins og einn af heimildarmönnum Kaktussins orðaði það.