Eftir að ég kláraði Þriðja ríki Knausgårds í gærkvöldi ætlaði ég að hella mér í aðra bók eftir sama höfund; hina 800 síðna bók Morgunstjörnuna. Ég var þó frekar móður eftir að hafa flett síðustu blaðsíðu Þriðja ríkisins, sem er frekar „intens“ eins og maður segir. Allt er einhvern veginn á barmi eða á ystu brún … – örvæntingar, – örmögnunar, – þunglyndis … Andrúmsloft bókarinnar er svo spennuþrungið að maður verður hreinlega útkeyrður eftir að hafa lesið þessar 500 síður. En bókin er samt frábær.
Það var þess vegna sem ég ákvað að byrja ekki á næstu Knausgård-bók heldur seildist ég í doðrant sem ég hafði tekið með mér hingað til Íslands frá Danmörku þótt bókin teljist ekki sérlega ferðavæn með allar sínar 800 blaðsíður; Ljósgildran eftir Guðna Elísson sem út kom árið 2021 og vakti töluverða athygli hér á landi (Íslandi). Ég hef áður gert tilraun til að lesa bókina – það er að segja rétt eftir að hún kom út – en gafst fljótlega upp. Ég sá á bókarmerkinu sem ég hafði stungið milli blaðsíðnanna að mér hafði bara tekst að lesa 70 blaðsíður áður en ég viðurkenndi ósigur minn gagnvart textanum. Ég man ekki greinilega hvað það var sem fékk mig þá til að leggja Ljósagildruna frá mér. Guðna tókst að minnsta kosti ekki að vekja áhuga minn en nú ætla ég að reyna aftur og sjá hvort áhuginn geti ekki vaknað. Ég hef heyrt í Guðna í útvarpi og hann virðist áhugaverður náungi.
Í gærkvöldi byrjaði ég aftur á byrjuninni, á blaðsíðu eitt, og las aftur þangað sem ég var kominn síðast – síðu 70 – eða 9% af bókinni eins og tilgreint er neðst á blaðsíðum bókarinnar við hlið síðutalsins. Þótt ég geti ekki með nokkrum móti sagt að sagan sé léleg tókst höfundinum heldur í þetta sinn að fanga áhuga minn. Þykir mér á einhvern hátt enn verra að lesa Ljósagildruna nú, með öllum sínum setningarflækjum og mállengingum, eftir að hafa verið í Knausgård-heiminum þar sem allt er svo beint af augum; frásögnin flýtur áfram og ég fæ á tilfinninguna að Knausgård velji alltaf stystu og einföldustu leiðina til að segja frá atburðum þótt framvindan sé með eindæmum hæg. Persónur Knausgård með alla sína bresti verða svo sannar – af holdi og blóði – en mér finnst enn sem komið er það fólk sem Guðni kynnir fyrir mér vera hálfgerðar fígúrur. En samkvæmt orðabók Árnastofnunar er fígúra einmitt skilgreind sem tilgerðarleg persóna.
Ég er ekki búinn að lesa nema 70 blaðsíður (og hef einsett mér að klára bókina). Ég vona eða ég gæti trúað að þessar fyrstu síður Ljósgildrunnar séu fyrir mér óaðlaðandi vegna þess að Guðni – sem óvanur skáldsagnaritari – reyni svo mikið að setja sig í skáldsaganastellingar. Ég hef trú á að þessi áreynsla rjátlist af honum þegar líða tekur á söguna.